تفسیر آیات 3 و 4 سوره نساء

 

آیه 3

در مرد عدالت در ازدواج با دختران یتیم

. . . فی الیَتامی : اسلام حامی محرومان ، بویژه یتیمان و بالأخص دختران یتیم است . آن هم در مسأله ی عفت و زناشویی و پرهیز از سوء استفاده از آنان .

 

 

اِن خِفتُم : لازم نیست برای ترک ازدواج با یتیمان یقین به بی عدالتی داشته باشیم ، احتمال و ترس از آن هم کافی است .

 

اِن خِفتُم . . . فَانکِحُوا : در انتخاب همسر ، می توان سراغ ایتام رفت ، مگر اینکه خوف بی عدالتی باشد .

 

 

طابَ لَکُم : در انتخاب همسر ، تمایل قلبی یک اصل است .

 

فَانکِحُوا . . . مَثنی وَ ثُلاثَ وَ رُباع فَاِن خِفتُم . . . فَواحِدَه : اسلام ، با تعدد همسر برای مرد موافق است .

 

فَانکِحُوا . . . رُباع فَاِن خِفتُم . . . فَواحِدَه : تعداد زوجات هم محدود به 4 همسر است و هم مشروط به مراعات است .

 

 

آیه 4

 

در مورد مهریه

نحله را بعضی از نحل به معنی زنبور عسل می دانند . چون زنبور ، عسل می بخشد و توقعی ندارد.

به هدیه هم نحله می گویند . بعضی دیگر نحله را به معنای دَین یعنی مهریه دَین و بدهی قطعی است می دانند .

 

و ءاتوا النِّساء :  پرداخت مهریه به زن حق او  و الزامی است .

 

صَدُقاتِهِن : مهریه نرخ زن نیست ، بلکه نشانه ی صداقت مرد در علاقه و دوستی به همسر است .

 

ءاتوا النِّساءَ صَدُقاتِهِن : زن ، مالک مهریه ی خود است . پدر و بستگان زن ، حق گرفتن مهریه ی او را برای خود ندارند .

 

نِحلَه : مهریه بهای زن نیست ، بلکه هدیه ی مرد به همسرش می با شد .

 

فَاِن طِبنَ لَکُم : زن ، در گرفتن یا بخشیدن مهریه ، آزاد و مستقل است .

 

فَاِن طِبنَ . . . هَنیئاً : مال گوارا ، مالی است که صاحبش آن را با طیب خاطر و رضایت ببخشد .

 

طِبنَ . . . نَفساً : رضایت ظاهری کافی نیست . رضایت قلبی لازم است . بخشش های اکراهی ، اجباری و یا رودربایستی اعتبار ندارد .

 

صَدُقاتِهِن . . . فَاِن طِبنَ لَکُم عَن شَیء : مهر و هبه ، از اسباب مالک شدن است .

 

شَیءٍ مِنهُ : زنان تحت تأثیر عواطف همه ی مهر خود را نبخشند .